TÊ BÌ CHÂN TAY: CẢNH BÁO THIẾU CHẤT HAY BỆNH THẦN KINH?

Tê bì chân tay là triệu chứng khá phổ biến, có thể xuất hiện thoáng qua sau khi ngồi hoặc nằm sai tư thế. Tuy nhiên, nếu tình trạng tê bì xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm đau, châm chích, yếu cơ, người bệnh không nên chủ quan.

Vậy tê bì chân tay là thiếu chất hay dấu hiệu bệnh thần kinh? Trên thực tế, triệu chứng này có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ thiếu vitamin, chèn ép dây thần kinh đến các bệnh lý chuyển hóa và thần kinh cần được thăm khám để xác định chính xác.

Tê bì chân tay là gì?

Tê bì chân tay là cảm giác giảm hoặc mất cảm giác ở bàn tay, bàn chân, ngón tay hoặc ngón chân. Một số người có thể cảm thấy châm chích, kiến bò, nóng rát, kim châm hoặc như bị điện giật. Tình trạng này có thể chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn khi dây thần kinh bị chèn ép do tư thế. Khi thay đổi tư thế, cảm giác thường trở lại bình thường.

Tuy nhiên, tê bì tái diễn hoặc kéo dài có thể liên quan đến tổn thương, kích thích hoặc chèn ép dây thần kinh.

Tê bì chân tay có phải do thiếu chất?

Có thể, nhưng không phải trường hợp nào cũng do thiếu chất. Một trong những tình trạng dinh dưỡng có liên quan đến tê bì là thiếu vitamin B12. Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động của hệ thần kinh; thiếu vitamin này có thể gây tê hoặc cảm giác châm chích ở bàn tay, bàn chân và ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng nếu kéo dài.

Ngoài vitamin B12, chế độ ăn uống không đầy đủ hoặc một số bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng hấp thu dưỡng chất cũng có thể góp phần gây ra các triệu chứng thần kinh.

Tuy nhiên, không nên tự ý mua vitamin hoặc thuốc bổ để điều trị tê bì chân tay khi chưa xác định nguyên nhân. Việc bổ sung cần dựa trên tình trạng thực tế và hướng dẫn của bác sĩ.

Tê bì chân tay có thể là dấu hiệu bệnh thần kinh

Nếu tê bì xuất hiện thường xuyên, đặc biệt ở cả hai bàn chân hoặc bàn tay, nguyên nhân có thể liên quan đến bệnh lý thần kinh ngoại biên.

Một số nguyên nhân thường gặp gồm:

1. Bệnh lý thần kinh do đái tháo đường

Đường huyết cao kéo dài có thể gây tổn thương các dây thần kinh. Bệnh lý thần kinh do đái tháo đường thường bắt đầu ở bàn chân, sau đó có thể ảnh hưởng đến bàn tay và cánh tay.

Người bệnh có thể xuất hiện:

  • Tê hoặc giảm cảm giác.
  • Cảm giác kim châm, kiến bò.
  • Nóng rát bàn chân.
  • Đau hoặc nhạy cảm bất thường khi chạm vào.
  • Yếu cơ trong một số trường hợp.

Đây là một trong những nguyên nhân quan trọng cần được lưu ý khi người bệnh bị tê bì chân tay kéo dài.

2. Chèn ép dây thần kinh

Tê bì có thể xảy ra khi dây thần kinh bị chèn ép tại cổ, lưng, cánh tay hoặc cổ tay.

Ví dụ, thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống cổ hoặc hội chứng ống cổ tay có thể gây tê, đau hoặc cảm giác châm chích ở tay, chân tùy vị trí dây thần kinh bị ảnh hưởng.

3. Một số bệnh lý thần kinh ngoại biên

Ngoài đái tháo đường, tổn thương thần kinh ngoại biên còn có thể liên quan đến bệnh lý tuyến giáp, bệnh thận, bệnh gan, một số bệnh tự miễn, nhiễm trùng, sử dụng rượu kéo dài hoặc tác dụng phụ của một số thuốc.

Khi nào tê bì chân tay cần đi khám?

Bạn nên đi khám nếu tình trạng tê bì:

  • Xuất hiện thường xuyên hoặc tái diễn nhiều lần.
  • Kéo dài và không cải thiện sau khi thay đổi tư thế.
  • Tăng dần theo thời gian.
  • Kèm theo đau, nóng rát hoặc châm chích.
  • Kèm yếu cơ, khó cầm nắm hoặc đi lại.
  • Xuất hiện ở cả hai bàn tay hoặc hai bàn chân.
  • Xuất hiện ở người đang mắc đái tháo đường.
  • Đi kèm các triệu chứng bất thường khác.

Đặc biệt, nếu cảm giác tê xuất hiện đột ngột cùng yếu liệt một bên cơ thể, méo miệng, nói khó, nhìn bất thường hoặc mất thăng bằng, cần đến cơ sở y tế cấp cứu ngay vì đây có thể là dấu hiệu của một tình trạng thần kinh cấp tính.

Tê bì chân tay được chẩn đoán như thế nào?

Không thể xác định chính xác nguyên nhân chỉ dựa vào triệu chứng tê bì. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm và phương pháp kiểm tra phù hợp để tìm nguyên nhân, chẳng hạn xét nghiệm đường huyết, vitamin B12 hoặc các kiểm tra chuyên sâu về thần kinh khi cần thiết. Việc xác định đúng nguyên nhân là cơ sở để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

Điều trị tê bì chân tay như thế nào?

Nếu triệu chứng liên quan đến tư thế hoặc chèn ép dây thần kinh tạm thời, việc thay đổi tư thế và điều chỉnh các hoạt động gây chèn ép có thể giúp cải thiện.

Nếu nguyên nhân liên quan đến bệnh lý nền như đái tháo đường, kiểm soát tốt bệnh nền đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế tổn thương thần kinh tiến triển.

Trong trường hợp thiếu vitamin B12 hoặc dưỡng chất, bác sĩ có thể đánh giá tình trạng thiếu hụt và hướng dẫn chế độ dinh dưỡng hoặc bổ sung phù hợp.

Với các trường hợp liên quan đến cột sống, chèn ép dây thần kinh hoặc bệnh lý thần kinh, người bệnh có thể cần điều trị nội khoa, vật lý trị liệu – phục hồi chức năng hoặc các phương pháp chuyên sâu khác tùy tình trạng. Không nên tự điều trị bằng thuốc hoặc vitamin kéo dài khi chưa xác định nguyên nhân.

Làm gì để hạn chế tê bì chân tay?

Một số thói quen có thể giúp bảo vệ sức khỏe thần kinh và giảm nguy cơ xuất hiện triệu chứng:

  • Duy trì chế độ ăn uống đa dạng, đầy đủ dưỡng chất.
  • Tăng cường vận động phù hợp với thể trạng.
  • Hạn chế rượu bia và không hút thuốc.
  • Kiểm soát đường huyết nếu mắc đái tháo đường.
  • Không duy trì một tư thế quá lâu.
  • Điều chỉnh tư thế khi làm việc, đặc biệt với người thường xuyên sử dụng máy tính.
  • Chủ động thăm khám nếu tê bì kéo dài hoặc tái diễn.

Khám và tư vấn sức khỏe tại hệ thống TTH Hospital

TTH Hospital là hệ thống bệnh viện thuộc TTH Group, hiện có 5 bệnh viện chuyên khoa, đa khoa thành viên và hơn 2.000 cán bộ nhân viên, hướng đến cung cấp dịch vụ khám chữa bệnh với tiêu chí “Chuyên môn sâu – Dịch vụ hoàn hảo – Công nghệ cao – Chuẩn mực Quốc tế và Chi phí hợp lý”.

Hệ thống có các cơ sở tại khu vực Nghệ An, Hà Tĩnh và Quảng Trị, với nhiều chuyên khoa phục vụ nhu cầu khám và điều trị đa dạng. Bên cạnh đội ngũ bác sĩ, TTH Hospital chú trọng đầu tư hệ thống trang thiết bị y tế hiện đại nhằm hỗ trợ quá trình chẩn đoán và điều trị. Nếu bạn đang gặp tình trạng tê bì chân tay kéo dài, tái diễn hoặc kèm đau, yếu cơ và các triệu chứng bất thường, hãy chủ động thăm khám để được bác sĩ đánh giá nguyên nhân và tư vấn hướng xử trí phù hợp.

Bạn có thể chủ động thăm khám tại các cơ sở ý tế của Hệ thống TTH qua các thông tin sau:

- Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh

Địa chỉ: 105 Lý Thường Kiệt, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An

Điện thoại: 0948.956.622

- Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc

Địa chỉ: Đại lộ 72M, phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An

Điện thoại: 0914.755.677

- Bệnh viện Đa khoa TTH Hà Tĩnh

Địa chỉ: Số 01 đường Ngô Quyền, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh

Điện thoại: 0912.555.115

- Bệnh viện Đa khoa TTH Quảng Bình

Địa chỉ: 99 Điện Biên Phủ, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị

Điện thoại: 0857.867.222

Bệnh Lý Thường Gặp