6 bệnh tiêu hóa thường gặp ở người cao tuổi

6 bệnh tiêu hóa thường gặp ở người cao tuổi, cách phòng ngừa hiệu quả

Khi tuổi tác tăng cao thì hệ tiêu hóa sẽ dần suy yếu, cùng với đó là xuất hiện các bệnh lý đường ruột và dạ dày. Táo bón, trào ngược dạ dày, viêm loét,... đều có thể âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn tất tần tật các thông tin liên quan đến 6 bệnh tiêu hóa thường gặp để bạn có phương pháp chủ động ngăn ngừa hiệu quả.

1. Táo bón

Táo bón là tình trạng rối loạn tiêu hóa đặc trưng bởi sự khó khăn trong việc đi vệ sinh. Táo bón xảy ra khi ruột không co bóp đủ mạnh hoặc thức ăn di chuyển quá chậm qua đường tiêu hóa, dẫn đến phân khô cứng và khó đào thải. Đây không phải là một bệnh lý riêng lẻ mà là biểu hiện của sự suy giảm chức năng ruột hoặc các yếu tố bên ngoài như chế độ ăn uống, lối sống.

•    Nguyên nhân

- Giảm nhu động ruột: Hệ tiêu hóa hoạt động chậm lại do tuổi tác, khiến thức ăn di chuyển qua ruột mất nhiều thời gian hơn

- Thiếu chất xơ và nước: Chế độ ăn ít rau xanh, trái cây hoặc không uống đủ nước

- Ít vận động: Người cao tuổi thường ít vận động nên sự kích thích cơ ruột cũng sẽ giảm 

- Sử dụng thuốc: Một số loại thuốc như thuốc giảm đau, thuốc chống trầm cảm cũng có thể gây táo bón

•    Triệu chứng

- Đi đại tiện ít hơn 3 lần/ tuần
- Phân khô, cứng hoặc có hình dạng nhỏ, khó đi
- Cảm giác đầy bụng, chướng hơi

•    Cách phòng ngừa và điều trị

- Tăng cường chất xơ trong chế độ ăn: Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt
- Uống đủ nước: Khoảng 1.5 - 2 lít nước mỗi ngày
- Vận động nhẹ nhàng: Đi bộ, tập yoga hoặc các bài tập nhẹ nhàng khác
- Tham khảo ý kiến bác sĩ nếu cần sử dụng thuốc nhuận tràng hoặc thực hiện nội soi đại tràng trong trường hợp cần thiết

Táo bón

2. Trào ngược dạ dày, thực quản

GERD là bệnh lý tiêu hóa mãn tính, xảy ra khi axit hoặc dịch vị từ dạ dày trào ngược lên thực quản, gây kích ứng niêm mạc thực quản và dẫn đến các triệu chứng khó chịu như ợ nóng và đau tức ngực.

•    Nguyên nhân

- Suy giảm cơ thắt thực quản dưới: Cơ này yếu đi theo tuổi tác khiến dịch vị dễ trào ngược
- Thói quen ăn uống: Ăn quá no, ăn tối muộn hoặc tiêu thụ thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ
- Béo phì: Áp lực trong ổ bụng tăng cao, đẩy dịch vị lên trên

•    Triệu chứng

- Ợ nóng, ợ chua, cảm giác nóng rát sau xương ức
- Ho khan kéo dài, khàn giọng, đau họng
- Cảm giác chua hoặc đắng trong miệng, nhất là vào buổi sáng

•    Phòng ngừa và điều trị

- Tránh ăn no hoặc ăn sát giờ đi ngủ
- Hạn chế thực phẩm kích thích như rượu bia, cà phê, đồ chiên rán
- Kê cao đầu khi ngủ để giảm nguy cơ trào ngược
- Sử dụng thuốc ức chế axit theo chỉ định của bác sĩ
- Thực hiện nội soi trào ngược dạ dày theo chỉ định của bác sĩ

Trào ngược dạ dày, thực quản

3. Viêm loét dạ dày, tá tràng

Đây là bệnh lý gây tổn thương niêm mạc dạ dày hoặc tá tràng dẫn đến sự hình thành các vết loét. Tình trạng viêm loét xảy ra khi có sự mất cân bằng giữa yếu tố bảo vệ và yếu tố tấn công.

•    Nguyên nhân

- Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori là nguyên nhân hàng đầu gây viêm loét dạ dày
- Sử dụng thuốc giảm đau dài ngày như các thuốc NSAIDs làm tổn thương niêm mạc dạ dày
- Stress và chế độ ăn uống không lành mạnh như ăn uống thất thường, sử dụng nhiều rượu bia

•    Triệu chứng

- Đau bụng vùng thượng vị, thường đau khi đói hoặc vào ban đêm
- Buồn nôn, nôn mửa, đầy bụng
- Phân đen hoặc có máu nếu có xuất huyết tiêu hóa

•    Cách phòng ngừa và điều trị

- Hạn chế sử dụng thuốc giảm đau không kê đơn
- Ăn uống điều độ, tránh bỏ bữa hoặc ăn quá no
- Điều trị nhiễm H. pylori nếu có
- Sử dụng thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày sau khi nội soi viêm dạ dày chẩn đoán

Viêm loét dạ dày, tá tràng

4. Suy giảm chức năng gan mật

Đây là tình trạng gan không thực hiện tốt vai trò thải độc, chuyển hóa và sản xuất mật hoặc hệ thống dẫn mật bị rối loạn, ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa chất béo. Gan là cơ quan chính chịu trách nhiệm lọc máu, loại bỏ độc tố, sản xuất protein và dự trữ năng lượng. Khi chức năng gan bị suy giảm, cơ thể sẽ dễ bị tích tụ các độc tố dẫn đến rối loạn chuyển hóa. Mật được sản xuất bởi gan và dự trữ trong túi mật, giúp tiêu hóa chất béo. Rối loạn chức năng mật gây khó tiêu, đau bụng và vàng da.

•    Nguyên nhân

- Lão hóa: Quá trình lão hóa tự nhiên làm giảm khả năng thải độc và tiết mật của gan
- Bệnh lý mạn tính: Viêm gan, xơ gan hoặc sỏi mật
- Chế độ ăn uống không lành mạnh: Thực phẩm nhiều dầu mỡ, rượu bia

•    Triệu chứng

- Đầy bụng, khó tiêu, buồn nôn
- Vàng da, vàng mắt
- Mệt mỏi kéo dài, đau vùng hạ sườn phải

•    Cách phòng ngừa và điều trị

- Hạn chế rượu bia, thực phẩm nhiều dầu mỡ
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các bệnh gan mật
- Bổ sung thực phẩm tốt cho gan như nghệ, tỏi và các loại rau xanh

Suy giảm chức năng gan mật

5. Hội chứng ruột kích thích

IBS là một kiểu rối loạn chức năng của đường ruột, không gây tổn thương thực thể nhưng ảnh hưởng đến cách ruột co bóp và xử lý thức ăn. IBS liên quan đến sự rối loạn giữa hệ thần kinh ruột và não bộ, gây ra các triệu chứng như đau bụng, thay đổi thói quen đi tiểu mà không có tổn thương rõ rệt trong ruột

•    Nguyên nhân

- Rối loạn nhu động ruột: Do thay đổi vi khuẩn đường ruột hoặc hệ thần kinh ruột
- Stress: Tình trạng căng thẳng kéo dài ảnh hưởng đến tiêu hóa
- Chế độ ăn uống không đều đặn: Ăn nhiều thực phẩm khó tiêu hoặc chế biến sẵn

•    Triệu chứng

- Đau bụng âm ỉ hoặc quặn từng cơn, thường giảm sau khi đi đại tiện
- Tiêu chảy, táo bón hoặc xen kẽ cả hai
- Đầy hơi, chướng bụng

•    Cách phòng ngừa và điều trị

- Duy trì chế độ ăn uống khoa học, tránh các loại thực phẩm khó tiêu 
- Tăng cường lợi khuẩn qua thực phẩm như sữa chua hoặc men vi sinh
- Đi nội soi đường ruột để chẩn đoán và điều trị kịp thời

Hội chứng ruột kích thích

6. Ung thư đại trực tràng

Đây là tình trạng các tế bào bất thường trong niêm mạc đại tràng hoặc trực tràng tăng sinh không kiểm soát dẫn đến hình thành khối u ác tính. Bệnh thường bắt đầu từ các polyp lành tính trong đại tràng. Theo thời gian một số polyp có thể phát triển thành ung thư.
Giai đoạn đầu ung thư giới hạn ở lớp niêm mạc. Giai đoạn tiến triển ung thư xâm lấn sâu hơn và có thể lan sang các cơ quan khác. Nếu không phát hiện sớm thì ung thư đại trực tràng có thể di căn và gây tử vong.

•    Nguyên nhân

- Tuổi cao: Nguy cơ ung thư tăng theo tuổi
- Chế độ ăn ít chất xơ, nhiều thịt đỏ: Làm tăng nguy cơ phát triển polyp và ung thư
- Tiền sử gia đình: Có người thân mắc ung thư đại trực tràng có nguy cơ cao hơn

•    Triệu chứng

- Thay đổi thói quen đi vệ sinh: Tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài
- Máu trong phân hoặc phân có màu đen
- Đau bụng, giảm cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi

•    Cách phòng ngừa và điều trị

- Tầm soát định kỳ qua nội soi trực tràng, đại tràng
- Ăn nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt
- Hạn chế rượu bia, thịt chế biến sẵn
- Điều trị sớm nếu phát hiện polyp hoặc ung thư giai đoạn đầu
- Nhìn chung, bệnh tiêu hóa ở người cao tuổi phụ thuộc phần nhiều vào tuổi tác và lối sống, thói quen sinh hoạt. Chính vì điều này nên gia đình và bản thân người cao tuổi cần chú ý các dấu hiệu và thường xuyên đi - khám định kỳ để kịp thời chẩn đoán, điều trị hiệu quả.
- Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào về bệnh thận, hãy đến bệnh viện để được khám và tư vấn bởi các bác sĩ chuyên khoa nhiều kinh nghiệm.

Ung thư đại trực tràng

Liên hệ ngay để đặt lịch khám tại TTH Hospital:
Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh – Nghệ An
Địa chỉ: 105 Lý Thường Kiệt, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An
Điện thoại: 0948.956.622
Bệnh viện Đa khoa TTH Hà Tĩnh – Hà Tĩnh
Địa chỉ: Số 01 đường Ngô Quyền, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh
Điện thoại: 0912.555.115
Bệnh viện Đa khoa TTH Quảng Bình – Quảng Bình
Địa chỉ: 99 Điện Biên Phủ, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
Điện thoại: 0857.867.222

Bệnh Lý Thường Gặp