ĐỘT QUỴ LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN, DẤU HIỆU NHẬN BIẾT VÀ CÁCH XỬ LÝ KỊP THỜI

Đột quỵ là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử lý kịp thời

Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một tình trạng cấp cứu y tế nghiêm trọng, có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề nếu không được xử lý kịp thời. Mỗi năm, hàng triệu người trên thế giới bị ảnh hưởng bởi đột quỵ. Tại Việt Nam, đột quỵ là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn phế. Việc nhận biết sớm dấu hiệu đột quỵ và xử lý đúng cách trong “thời gian vàng” có thể cứu sống người bệnh và giúp họ phục hồi tốt hơn.

1. Đột quỵ là gì?

Đột quỵ là tình trạng xảy ra khi nguồn máu cung cấp cho một phần của não bị ngừng trệ hoặc suy giảm đột ngột. Điều này khiến não không nhận đủ oxy và dưỡng chất, làm cho các tế bào não bắt đầu chết chỉ sau vài phút. Nếu không được cấp cứu kịp thời, người bệnh có thể tử vong hoặc sống sót với các di chứng nghiêm trọng như liệt nửa người, rối loạn ngôn ngữ, mất trí nhớ, hoặc khó khăn trong vận động.

Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một tình trạng cấp cứu y tế nghiêm trọng
Đột quỵ (tai biến mạch máu não) là một tình trạng cấp cứu y tế nghiêm trọng

2. Nguyên nhân gây ra đột quỵ

Các nguyên nhân chính dẫn đến đột quỵ bao gồm:
•    Huyết áp cao (tăng huyết áp) là yếu tố nguy cơ phổ biến nhất, đặc biệt là đối với đột quỵ xuất huyết.
•    Xơ vữa động mạch làm thu hẹp hoặc tắc nghẽn mạch máu dẫn đến não.
•    Rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
•    Tiểu đường làm tổn thương thành mạch máu và thúc đẩy xơ vữa.
•    Cholesterol cao góp phần tạo nên các mảng xơ vữa mạch máu.
•    Hút thuốc lá và sử dụng rượu bia quá mức cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ.
•    Béo phì, ít vận động thể chất.
•    Stress kéo dài hoặc mất ngủ kinh niên.
•    Tiền sử đột quỵ hoặc có người thân từng bị đột quỵ.

Tìm hiểu nguyên nhân chính xác để đưa ra phương án giải quyết kịp thời
Tìm hiểu nguyên nhân chính xác để đưa ra phương án giải quyết kịp thời

3. Dấu hiệu nhận biết đột quỵ

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu đột quỵ là yếu tố sống còn. Để phát hiện đột quỵ nhanh chóng, người ta sử dụng nguyên tắc FAST, được hiểu như sau:
•    F (Face – mặt): Mặt bị xệ một bên, méo miệng, nụ cười không đều.
•    A (Arms – tay): Một bên tay yếu hoặc tê, không thể nâng lên được.
•    S (Speech – lời nói): Nói khó, nói ngọng hoặc không nói được.
•    T (Time – thời gian): Nếu phát hiện bất kỳ dấu hiệu nào kể trên, cần gọi cấp cứu 115 ngay lập tức.
 
Việc nhận ra dấu hiệu đột quỵ là yếu tố sống còn và cứu sống kịp thời
Ngoài ra, người bị đột quỵ có thể có thêm các triệu chứng sau:
•    Đột ngột mất thị lực hoặc nhìn mờ một bên mắt.
•    Chóng mặt, mất thăng bằng hoặc không thể đi lại bình thường.
•    Nhức đầu dữ dội không rõ nguyên nhân.
•    Mất ý thức hoặc ngất xỉu.

4. Cách xử lý khi gặp người bị đột quỵ

Nếu bạn nghi ngờ ai đó đang bị đột quỵ, hãy xử lý như sau:

4.1. Những việc nên làm:

•    Gọi ngay cấp cứu 115. Càng đưa bệnh nhân đến bệnh viện nhanh, cơ hội sống sót và hồi phục càng cao.
•    Đặt bệnh nhân nằm nghiêng sang một bên để tránh sặc nếu nôn.
•    Nới lỏng quần áo, khăn cổ, thắt lưng để người bệnh dễ thở hơn.
•    Theo dõi nhịp thở và ý thức của người bệnh cho đến khi xe cấp cứu đến.
•    Ghi nhớ thời điểm xuất hiện triệu chứng đầu tiên để cung cấp cho bác sĩ.

4.2. Những việc không nên làm:

•    Không tự ý cho bệnh nhân uống thuốc, nước hoặc đồ ăn.
•    Không cố lay gọi hoặc dựng dậy nếu người bệnh bất tỉnh.
•    Không đưa người bệnh đến bệnh viện bằng xe máy hoặc phương tiện cá nhân trừ khi không còn lựa chọn nào khác.

Cần biết cách xử lý và cấp cứu nhanh chóng để kịp thời phát hiện bệnh đột quỵ
Cần biết cách xử lý và cấp cứu nhanh chóng để kịp thời phát hiện bệnh đột quỵ

5. Biến chứng nguy hiểm của đột quỵ

Nếu không được điều trị kịp thời, đột quỵ có thể để lại những biến chứng lâu dài như:
•    Liệt nửa người hoặc toàn thân.
•    Mất khả năng nói hoặc hiểu ngôn ngữ.
•    Rối loạn trí nhớ, sa sút trí tuệ.
•    Trầm cảm, lo âu do giảm chất lượng cuộc sống.
•    Phụ thuộc hoàn toàn vào người thân để sinh hoạt hằng ngày.

6. Cách phòng ngừa đột quỵ hiệu quả

Phòng ngừa đột quỵ là điều hoàn toàn có thể thực hiện được nếu xây dựng lối sống khoa học và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ. Dưới đây là một số lời khuyên hữu ích:
•    Kiểm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu định kỳ.
•    Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia.
•    Duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường vận động thể lực ít nhất 30 phút mỗi ngày.
•    Ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh, trái cây và cá; hạn chế muối, đường và chất béo bão hòa.
•    Quản lý căng thẳng và ngủ đủ giấc.
•    Thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện và điều trị sớm các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, tim mạch.
Đột quỵ là một căn bệnh nguy hiểm, có thể xảy ra bất ngờ và để lại hậu quả nặng nề. Tuy nhiên, nếu hiểu rõ nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách xử lý đúng cách, chúng ta có thể giảm thiểu được những rủi ro nghiêm trọng. 
Nếu bạn hoặc người thân đang bị đột quỵ, hãy đến ngay TTH Hospital để được thăm khám và điều trị kịp thời. Với đội ngũ y bác sĩ giàu kinh nghiệm, trang thiết bị hiện đại, chúng tôi cam kết mang đến dịch vụ chăm sóc sức khỏe tốt nhất cho bạn và gia đình.

Liên hệ ngay để đặt lịch khám tại TTH Hospital.
Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh – Nghệ An
Địa chỉ: 105 Lý Thường Kiệt, phường Lê Lợi, TP Vinh, Nghệ An
Điện thoại: 0948.956.622
Bệnh viện Đa khoa TTH Hà Tĩnh – Hà Tĩnh
Địa chỉ: Số 01 đường Ngô Quyền, TP. Hà Tĩnh
Điện thoại: 0912.555.115
Bệnh viện Đa khoa TTH Quảng Bình – Quảng Bình
Địa chỉ: 99 Điện Biên Phủ, phường Phú Hải, TP Đồng Hới, Quảng Bình
Điện thoại: 0857.867.222 

Bệnh Lý Thường Gặp