Tắc ruột ở người già: Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả nhất

Tắc ruột ở người già: Nguyên nhân và cách phòng ngừa hiệu quả nhất

Tình trạng tắc ruột ở người già có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau như: chế độ ăn uống, tuổi tác, di chứng hậu phẫu,... Nếu không được can thiệp kịp thời thì tình trạng này có thể diễn tiến nhanh thành các biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa đến tính mạng của người bệnh. Trong bài viết này, TTH Hospital sẽ chia sẻ với bạn tất cả những thông tin liên quan để hiểu và bảo vệ sức khỏe của mình.

Tắc ruột là gì?

Tắc ruột là tình trạng dòng di chuyển bình thường của thức ăn và chất thải qua ruột non hoặc ruột già bị cản trở, có thể tắc một phần hoặc toàn phần. Triệu chứng điển hình là đau bụng, chướng bụng, buồn nôn, nôn, không thể xì hơi hoặc đại tiện. Trong trường hợp nặng có thể diễn tiến thành hoại tử ruột, thủng ruột, nhiễm trùng huyết, sốc hoặc thậm chí đe dọa đến tính mạng.

Nguyên nhân gây tắc ruột ở người già

Tắc ruột ở người già có thể xuất hiện bởi những nguyên nhân khác nhau, như:
•    Tắc ruột do bã thức ăn
Ở người già, thức ăn thường khó tiêu, đặc biệt là khối thức ăn lớn và dính có thể tích tụ lại, gây tắc nghẽn cơ học trong lòng ruột. Tình trạng này xảy ra phổ biến ở những người bị suy giảm chức năng tiêu hóa, ví dụ như mắc bệnh viêm teo niêm mạc dạ dày
•    Ăn quá nhiều chất xơ
Chất xơ có lợi cho tiêu hóa nhưng nếu tiêu thụ quá nhiều, kết hợp với việc không uống đủ nước có thể sẽ làm tăng thể tích phân, gây táo bón và dẫn đến tắc ruột. Tình trạng này thường gặp ở người già
•    Ăn trái cây chứa nhiều tanin
Các loại trái cây giàu tanin như hồng có thể tạo thành sỏi thực vật. Đây là một dạng khối cứng không tiêu hóa được, có thể mắc kẹt trong ruột và gây tắc nghẽn cơ học
•    Tình trạng táo bón kéo dài
Người lớn tuổi thường xuyên bị táo bón, nếu để lâu có thể hình thành khối phân cứng, gây cản trở hoàn toàn đường đi của phân trong ruột già dẫn đến tắc nghẽn
•    Bệnh nhân sau khi cắt dạ dày
Những người đã từng phẫu thuật dạ dày thường có nguy cơ bị tắc ruột cao hơn do biến chứng như: sẹo dính, thay đổi giải phẫu, rối loạn vận động tiêu hóa hoặc tạo khối bã thức ăn không tiêu

Nguyên nhân gây tắc ruột ở người già

•    Viêm teo dạ dày
Đây là bệnh lý thường gặp ở người già, làm giảm khả năng tiết acid và enzyme tiêu hóa, dẫn đến thức ăn không được tiêu hóa hoàn toàn, từ đó làm tăng nguy cơ tạo khối gây bệnh lý này
•    Dính ruột sau phẫu thuật ổ bụng
Sẹo dính sau phẫu thuật là nguyên nhân hàng đầu gây tắc ruột non, chiếm đến 74% trường hợp. Dải mô sẹo làm dính các đoạn ruột lại với nhau. gây xoắn, gập và tắc nghẽn
•    Xoắn ruột
Đây là tình trạng một đoạn ruột bị xoắn lại, thường xảy ra ở đại tràng sigma hoặc manh tràng. Xoắn ruột dễ gặp ở người cao tuổi, người bị táo bón mạn tính và có thể gây hoại tử ruột nếu không được can thiệp kịp thời
•    U trong lòng ruột
Các khối u lành tính hoặc ác tính có thể phát triển trong lòng ruột hoặc chèn ép từ bên ngoài, gây cản trở dòng di chuyển của phân và hơi. Đây cũng có thể là nguyên nhân dẫn đến tắc ruột ở người già
•    Tác dụng phụ của một số loại thuốc
Một số loại thuốc cũng có tác dụng gây ra tình trạng tắc ruột
•    Giảm nhu động ruột do tuổi tác
Tuổi cao ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và cơ trơn trong ruột khiến cho nhu động ruột bị suy yếu, dễ gây nên tình trạng tắc ruột cơ năng hay còn gọi là liệt ruột
•    Mất cân bằng điện giải
Mất cân bằng các chất điện giải như: hạ kali máu, tăng canxi máu,... có thể làm rối loạn chức năng co bóp của ruột, dẫn đến liệt ruột. Tình trạng này có triệu chứng tương tự tắc ruột thực thể

Triệu chứng nhận biết bệnh

Người già bị tắc ruột thường có các triệu chứng dưới đây:
•    Đau bụng từng cơn: Đau quặn bụng theo từng cơn, có thể khu trú hoặc lan khắp bụng, cơn đau tăng dần theo thời gian nếu không được can thiệp và điều trị kịp thời
•    Chướng bụng: Bụng phình to, cảm giác đầy hơi, có thể nhìn thấy quai ruột nổi khi tình trạng chuyển nặng, thường đi kèm khó tiêu, đầy bụng
•    Nôn ra thức ăn, dịch mật hoặc dịch phân
•    Không đại tiện được
•    Sốt, mạch nhanh, huyết áp tụt
•    Khó thở, tim đập nhanh
•    Mệt mỏi, lú lẫn, ngủ gà

Triệu chứng nhận biết bệnh

Những biến chứng khi người già bị tắc ruột

Nếu không được can thiệp, điều trị kịp thời có thể xuất hiện một số biến chứng như:
•    Thiếu máu và hoại tử ruột: Tình trạng kéo dài, đặc biệt là xoắn ruột có thể làm gián đoạn máu nuôi, khiến đoạn ruột bị hoại tử
•    Thủng ruột và viêm phúc mạc: Áp lực tích tụ làm vỡ thành ruột, gây viêm phúc mạc, cần cấp cứu ngay lập tức để tránh đe dọa đến tính mạng
•    Nhiễm trùng huyết và toan chuyển hóa: Vi khuẩn từ ruột đi vào máu gây nhiễm trùng toàn thân, kèm rối loạn chuyển hóa nặng
•    Tái pháo do dính ruột: Hơn 90% trường hợp có dính ruột sau phẫu thuật và 18% phải nhập viện lại do tắc ruột tái phát trong vòng 1 tháng
Tỷ lệ biến chứng tăng lên đối với các trường hợp tuổi cao, đa bệnh nền, chậm phẫu thuật hoặc suy dinh dưỡng

Những biến chứng khi người già bị tắc ruột

Phương pháp phòng ngừa tắc ruột ở người già

Một số phương pháp giúp chủ động phòng ngừa tình trạng tắc ruột ở người già như:
•    Tập thói quen đi đại tiện đều đặn, không nhịn đi ngoài
•    Xây dựng chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để tránh bị táo bón
•    Uống đủ nước, bổ sung đủ chất xơ mềm, dễ tiêu
•    Tăng cường vận động nhẹ nhàng, tránh ngồi lâu
•    Sử dụng thuốc hợp lý
•    Đối với người có tiền sử phẫu thuật ổ bụng, tiền ung thư tiêu hóa cần chủ động khám sàng lọc
•    Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm các tổn thương, từ đó có phương pháp can thiệp điều trị sớm

Phương pháp phòng ngừa tắc ruột ở người già

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào về sức khỏe, hãy đến bệnh viện để được khám và tư vấn bởi các bác sĩ chuyên khoa nhiều kinh nghiệm.
Liên hệ ngay để đặt lịch khám tại TTH Hospital:
Bệnh viện Đa khoa TTH Vinh – Nghệ An
Địa chỉ: 105 Lý Thường Kiệt, phường Thành Vinh, tỉnh Nghệ An
Điện thoại: 0948.956.622
Bệnh viện Đa khoa TTH Hà Tĩnh – Hà Tĩnh
Địa chỉ: Số 01 đường Ngô Quyền, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh
Điện thoại: 0912.555.115
Bệnh viện Đa khoa TTH Quảng Bình – Quảng Bình
Địa chỉ: 99 Điện Biên Phủ, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
Điện thoại: 0857.867.222

Bệnh Lý Thường Gặp