MẤT NGỦ LÀ GÌ? NGUYÊN NHÂN VÀ BIỆN PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH MẤT NGỦ

Giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong đời sống của mỗi con người, giúp con người được nghỉ ngơi sau những khoảng thời gian làm việc và học tập. Bệnh mất ngủ nếu diễn ra thường xuyên phản sẽ ảnh hưởng lớn tới sức khỏe, khiến cơ thể mệt mỏi, lừ đừ, không đủ năng lượng để hoạt động ban ngày. Vậy mất ngủ là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và các biện pháp trị mất ngủ là gì? Cùng TTH Hospital tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Mất ngủ là gì?

Mất ngủ là một chứng rối loạn giấc ngủ phổ biến có thể khiến bạn khó đi vào giấc ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc thức dậy quá sớm và không thể ngủ lại được. Bạn có thể thấy mệt mỏi khi thức dậy. Mất ngủ không chỉ làm suy giảm năng lượng và tâm trạng của bạn mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe, hiệu suất công việc và chất lượng cuộc sống.

Tùy mỗi người mà thời gian ngủ đủ sẽ khác nhau nhưng nhưng hầu hết người lớn cần 7 - 8 tiếng mỗi đêm. Có thể chia tình trạng mất ngủ làm 2 dạng thức chính: 

- Mất ngủ cấp tính: Mất ngủ không thường xuyên, không kéo dài quá 1 tháng.

- Mất ngủ mãn tính: Mất ngủ mang tính chất thường xuyên, lặp đi lặp lại nhiều lần, kéo dài từ 1 tháng trở lên.


Mất ngủ gây mệt mỏi, ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc

2. Nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ lâu năm

Nhịp sinh học hoạt động như một chiếc đồng hồ bên trong mỗi chúng ta, hướng cơ thể vận động chu kỳ ngủ - thức, sự trao đổi chất và nhiệt độ cơ thể. Nếu nhịp sinh học của cơ thể bị gián đoạn ở bất kỳ khâu nào đều có thể dẫn đến mất ngủ.

  • Căng thẳng: có thể bạn đang đối diện những khó khăn trong công việc, trường học, sức khỏe, tài chính hoặc gia đình gặp vấn đề khó nói, khiến tâm trí vận hành liên tục ban đêm, dẫn đến khó ngủ.
  • Thói quen ngủ kém: giờ ngủ không đều đặn, ngủ trưa quá nhiều, môi trường ngủ không thoải mái, dùng giường ngủ làm việc, ăn uống hoặc xem tivi, chơi điện tử, lướt điện thoại trước khi đi ngủ.
  • Ăn quá nhiều vào buổi tối: ăn quá nhiều khiến bụng căng, khó chịu khi nằm, chưa kể nguy cơ ợ chua, trào ngược dạ dày khiến bạn tỉnh thức hoặc khó ngủ.
  • Mắc bệnh khác: việc sử dụng một số loại thuốc hoặc do đang mắc loại bệnh nào đó dẫn đến khó ngủ. Một vài loại thuốc có thể gây khó ngủ như thuốc chống trầm cảm, thuốc điều trị hen suyễn, huyết áp. Các sản phẩm giảm cân có chứa caffeine và các chất kích thích khác có thể làm gián đoạn giấc ngủ. Một số bệnh gây mất ngủ như đau mạn tính, ung thư, tiểu đường, bệnh tim, hen suyễn, bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), tuyến giáp hoạt động quá mức, bệnh Parkinson và bệnh Alzheimer.
  • Tuổi già: mất ngủ trở nên phổ biến hơn theo tuổi tác. Người lớn tuổi cảm thấy mệt mỏi sớm hơn vào buổi tối và thức dậy sớm hơn vào buổi sáng nhưng nhìn chung vẫn cần ngủ đủ giấc như những người trẻ tuổi.

3. Triệu chứng mất ngủ

Các triệu chứng thường gặp của bệnh mất ngủ thường bao gồm:

  • Khó ngủ vào ban đêm
  • Dễ tỉnh giấc vào ban đêm hoặc thức dậy quá sớm
  • Mệt mỏi, uể oải, không thấy thư giãn sau khi ngủ
  • Lo lắng các vấn đề liên quan đến giấc ngủ
  • Thường xuyên mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày
  • Cáu gắt, lo lắng, tâm trạng thay đổi thất thường
  • Khó tập trung, mau quên


Các triệu chứng thường gặp của bệnh mất ngủ là gì

4. Các biến chứng mất ngủ gây ra

Giấc ngủ cũng quan trọng đối với sức khỏe của bạn như một chế độ ăn uống lành mạnh và hoạt động thể chất thường xuyên. Bất kể lý do mất ngủ là gì thì chứng mất ngủ có thể ảnh hưởng đến cả tinh thần và thể chất. Những người bị mất ngủ cho biết chất lượng cuộc sống thấp hơn so với những người đang ngủ ngon.

Các biến chứng của chứng mất ngủ có thể bao gồm:

  • Hiệu suất công việc giảm suất
  • Thời gian phản ứng chậm khi lái xe và nguy cơ gây tai nạn cao hơn
  • Rối loạn sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như trầm cảm, rối loạn lo âu hoặc lạm dụng chất kích thích
  • Tăng nguy cơ và mức độ nghiêm trọng của các bệnh hoặc tình trạng lâu dài, chẳng hạn như huyết áp cao và bệnh tim

Nếu tình trạng mất ngủ diễn ra liên tục, tần suất từ 3 lần/tuần trở lên và kéo dài trong 1 tháng liên tục, hay người bệnh vẫn khó ngủ dù môi trường ngủ thoải mái và đã áp dụng các biện pháp cải thiện chất lượng giấc ngủ,…thì nên đến các cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán nguyên nhân và có phác đồ điều trị phù hợp.


Không nên để tình trạng mất ngủ quá lâu sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe và đời sống

5. Cách chẩn đoán và điều trị bệnh mất ngủ

5.1. Chẩn đoán tình trạng mất ngủ

Như thế nào được xem là mất ngủ, rối loạn giấc ngủ? Làm sao chẩn đoán một người có bị mất ngủ hay không? Theo đó, có thể dựa trên các biểu hiện như:

  • Thường xuyên trằn trọc, nằm trên giường lâu (trên 20 phút) mới đi vào giấc ngủ
  • Ngủ chập chờn không sâu giấc, hay tỉnh giấc giữa đêm
  • Giấc ngủ ngắn, khó ngủ lại sau khi tỉnh giấc,…

5.2. Chữa bệnh mất ngủ như thế nào?

Có 2 cách chữa mất ngủ chính là chữa mất ngủ không dùng thuốc và chữa mất ngủ có sử dụng các loại thuốc Đông hoặc Tây y, thuốc Nam.

Một số biện pháp chữa mất ngủ không dùng thuốc bạn có thể áp dụng bao gồm:

  • Áp dụng các biện pháp thư giãn như nghe nhạc, đọc sách, vẽ tranh,… trước khi ngủ.
  • Tập yoga, vận động nhẹ nhàng 30 phút mỗi ngày.
  • Sử dụng các loại trà thảo mộc như trà hoa đậu biếc, trà hoa cúc, trà mộc lan,…
  • Vệ sinh giấc ngủ khoa học (tạo không gian ngủ thoải mái, mát mẻ, nhiệt độ phòng phù hợp, không gian yên tĩnh,…).
  • Không sử dụng các thiết bị điện tử trước khi ngủ ít nhất 30 phút.
  • Massage trước khi ngủ.
  • Ngâm chân với nước ấm trước khi ngủ.
  • Sử dụng các loại tinh dầu giúp ngủ ngon, cải thiện chứng mất ngủ.

Ngoài ra biện pháp oxy cao áp hiện nay được áp dụng vào điều trị mất ngủ rất hiệu quả. Nhu cầu oxy của não rất lớn. Não chỉ chiếm khoảng 1/50 khối lượng cơ thể nhưng cần sử dụng tới 1/4 lượng oxy cơ thể nhận được. Khi thiếu oxy, sinh lý não bị rối loạn không chỉ ảnh hưởng tới khả năng làm việc mà giấc ngủ cũng không được bình thường. Để có "giấc ngủ tốt" cần tạo điều kiện sinh lý não bình thường, bổ sung đầy đủ các chất dinh dưỡng nhất là oxy cho não. Bệnh viện YHCT Nguyên Phúc được trang bị một hệ thống Oxy cao áp tiên tiến, hiện đại.


Biện pháp oxy cao áp hiện nay được áp dụng vào điều trị mất ngủ rất hiệu quả

6. Phòng ngừa mất ngủ

Tình trạng mất ngủ có thể được phòng ngừa hay hạn chế một cách đơn giản thông qua các thói quen tốt như:

  • Duy trì giờ đi ngủ và giờ thức nhất quán hàng ngày, kể cả cuối tuần.
  • Vận động nhẹ nhàng nhằm thúc đẩy giấc ngủ ngon hơn.
  • Kiểm tra các loại thuốc đang uống để xem liệu chúng có góp phần gây ra chứng mất ngủ hay không. Nếu không chắc về các loại thuốc mà bạn đang sử dụng, hãy trao đổi với bác sĩ y khoa.
  • Không ngủ trưa quá mức. Thông thường, thời gian lý tưởng cho một giấc ngủ trưa là từ 20-40 phút và không quá 60 phút.
  • Tránh hoặc hạn chế caffeine và rượu, không sử dụng nicotine.
  • Không ăn uống quá nhiều vào buổi tối, đặc biệt là trước khi ngủ.
  • Không cài đặt quá nhiều thiết bị điện tử trong phòng ngủ để tránh sử dụng thiết bị như tivi, điện thoại, máy tính trước khi ngủ.
  • Thư giãn nhẹ trước khi đi ngủ, chẳng hạn như tắm nước ấm, đọc sách hoặc nghe nhạc nhẹ.

Trên đây là những thông tin cần thiết để bạn phòng ngừa bệnh mất ngủ, nên đi khám bác sĩ nếu bạn có những triệu chứng như trên để kịp thời điều trị, tránh để lâu dài ảnh hưởng đến sức khỏe và cuộc sống.

 

Bệnh Lý Thường Gặp