Thận ứ nước là một trong những tình trạng bệnh lý của hệ tiết niệu có thể xảy ra ở nhiều nhóm đối tượng khác nhau từ thai nhi, trẻ em cho đến người lớn. Mặc dù tình trạng này có thể điều trị dứt điểm, tuy nhiên, không ít trường hợp thận tích nước trong thời gian dài dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

1. Thận ứ nước là gì?

Thận ứ nước là một dạng tổn thương xảy ra khi thận bị giãn to hơn bình thường do lượng nước tiểu không thoát được ra ngoài và tích tụ lại một hoặc cả hai bên thận. Hệ tiết niệu của một người bình thường bao gồm các cơ quan như thận, niệu quản, niệu đạo, bàng quang,... phối hợp hoạt động một cách nhịp nhàng. Do đó, bất kể một vị trí nào xảy ra tình trạng tắc nghẽn đều có thể khiến nước tiểu bị tích lũy lại trong thận.

Thận ứ nước là một dạng tổn thương xảy ra khi thận bị giãn to hơn bình thường

2. Nguyên nhân gây thận ứ nước là gì?

Từ thận, nước tiểu thường đi qua niệu quản và chảy vào bàng quang trước khi ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, khi bị tắc nghẽn ở bất kỳ bộ phận nào của đường tiểu hoặc khi có hiện tượng nước tiểu chảy ngược, thận có thể bị sưng lên.

Thận ứ nước có thể do:

• Tắc nghẽn. Tình trạng này có thể xảy ra:
• Khi thận chạm niệu quản
• Khi niệu quản chạm bàng quang
• Trong niệu đạo
• Khi niệu quản nối không khớp với bàng quang
• Nước tiểu chảy ngược vào thận. Còn gọi là trào ngược bàng quang niệu quản, hiện tượng này xảy ra khi nước tiểu chảy ngược từ bàng quang vào thận. Do đó, thận không tự đào thải hết ra ngoài, làm thận sưng lên.
• Các nguyên nhân di truyền. Hiện tượng này có thể xảy ra với các bệnh khác ở trẻ sơ sinh.
• Không rõ nguyên nhân. Hiện tượng này gọi là thận ứ nước tự phát.

3. Triệu chứng của thận ứ nước là gì?

Tình trạng thận ứ nước có thể có ít hoặc không có triệu chứng nào, triệu chứng từ vừa đến nặng có thể gặp phải các vấn đề sau:

• Đau bụng
• Đau lưng và đau hai bên sườn
• Máu trong nước tiểu
• Mót tiểu liên tục
• Sốt
• Nôn mửa

Triệu chứng của thận ứ nước là gì?

4. Bệnh thận ứ nước có bao nhiêu cấp độ?

Bệnh thận ứ nước phân làm 5 cấp độ như sau:

• Thận ứ nước độ 0: thận không giãn nở, thành đài thận sát nhau.
• Thận ứ nước độ 1: giãn nở đài thận, không teo nhu mô.
• Thận ứ nước độ 2: giãn nở khung chậu nhẹ và đài thận. Không theo nhu mô.
• Thận ứ nước độ 3: bể thận và đài thận giãn nở. Làm cùn các vòm, phẳng các nhú và có mỏng vỏ não nhẹ.
• Thận ứ nước độ 4: xương chậu và đài thận giãn nở, mất ranh giới và teo thận.

5. Chẩn đoán thận ứ nước

Một số phương pháp chẩn đoán thận ứ nước, bao gồm:

• Khám tổng quát: bác sĩ sẽ hỏi triệu chứng của người bệnh đang gặp phải. Đồng thời, bác sĩ kiểm tra khu vực gần thận và bàng quang xem có đau hoặc sưng không. Ngoài ra, bác sĩ có thể hỏi bệnh sử của người bệnh và gia đình.
• Với nam giới, bác sĩ cần khám trực tràng để xác định tuyến tiền liệt có phì đại không.
• Với phụ nữ, bác sĩ sẽ khám phụ khoa để đánh giá vấn đề ở tử cung hoặc buồng trứng.
• Xét nghiệm nước tiểu: bác sĩ sẽ thu thập mẫu nước tiểu của người bệnh và phân tích mẫu máu, vi khuẩn.
• Xét nghiệm máu: đánh giá tình trạng nhiễm trùng trong cơ thể người bệnh, xét nghiệm chức năng thận (creatinin, độ lọc cầu thận eGFR và nitơ urê máu BUN).
• Chẩn đoán hình ảnh: giúp đánh giá mức độ thận ứ nước (siêu âm, CT hoặc MRI. Ngoài ra, CĐHA cũng giúp xác định nguyên nhân và vị trí tắc nghẽn đường dẫn niệu.
• Nội soi bàng quang và niệu quản: Bác sĩ đưa ống nội soi vào đường dẫn niệu (niệu đạo, bàng quang, niệu quản hoặc thận) để xác định vị trí tắc nghẽn. Đôi khi, bác sĩ có thể sử dụng ống nội soi loại bỏ các vật gây tắc nghẽn.

Chẩn đoán thận ứ nước để điều trị hiệu quả và kịp thời

6. Phương pháp điều trị thận ứ nước

Phương pháp điều trị tình trạng nước tiểu ứ đọng trong thận chủ yếu là tạo đường thông cho hệ tiết niệu. Tùy vào mỗi nguyên nhân khác nhau mà bác sĩ sẽ đưa ra phương pháp điều trị cụ thể cho từng trường hợp.

Trường hợp sỏi đường tiết niệu dẫn đến tắc nghẽn ống dẫn nước tiểu có kích thước nhỏ thường sẽ được chỉ định thực hiện tán sỏi bằng tia laser. Đây là phương pháp phổ biến được nhiều người lựa chọn nhờ kỹ thuật không gây đau lại có tính thẩm mỹ cao. Tuy nhiên, phương pháp này có thể khiến bệnh nhân tái phát bệnh nhiều lần và tốn chi phí cao hơn các cách chữa trị khác.

Các loại thuốc có tác dụng cải thiện triệu chứng như kháng sinh, giảm đau, chống nôn,... được chỉ định để giúp bệnh nhân cảm thấy dễ chịu hơn, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Nhưng thuốc không có tác dụng điều trị triệt để mà chỉ hạn chế mức độ nặng hơn và ngăn ngừa tình trạng suy giảm chức năng của thận.

Đặt ống thông đường tiểu được áp dụng cho những trường hợp hẹp niệu đạo để giúp nước tiểu thoát ra ngoài, giảm tình trạng căng tức của thận.

Nếu ống tiết niệu có sẹo do nguyên nhân nào đó, bác sĩ có thể đặt stent để nới rộng đường thoát nước tiểu.

Phẫu thuật để cắt bỏ hoặc lấy sỏi ra khỏi đường tiết niệu khi thận phình to và gây ra những cơn đau đớn dữ dội. Ngoài ra, trường hợp khối u hình thành dẫn đến tắc nghẽn đường tiểu, bác sĩ cũng có thể chỉ định phẫu thuật loại bỏ để thông ống dẫn. 

7. Thận ứ nước có nguy hiểm không?

Thận ứ nước khá nguy hiểm, một số trường hợp thận ứ nước nặng hoặc tắc nghẽn ở cả 2 bên có thể làm tổn thương thận nghiêm trọng và dẫn đến suy thận. Thận ứ nước do tắc nghẽn là tình trạng khẩn cấp cần phải được chẩn đoán và điều trị kịp thời tránh nguy cơ suy thận. Hầu hết trường hợp tắc nghẽn thường chỉ xảy ra 1 bên thận, mức độ nhẹ đến trung bình nên người bệnh thường không nhận ra bất thường ảnh hưởng đến sức khỏe. Người bệnh suy thận giai đoạn cuối cần điều trị bằng lọc máu hoặc ghép thận.

Thận ứ nước khá nguy hiểm làm tổn thương thận nghiêm trọng và dẫn đến suy thận

Tuy nhiên, những phương pháp điều trị thận ứ nước nói trên chỉ mang tính tham khảo và bổ sung thông tin. Nếu bạn muốn được đảm bảo an toàn thì tốt nhất phải đến cơ sở y tế uy tín để kiểm tra và chẩn đoán bệnh một cách chính xác. Từ đó đưa ra phương pháp thích hợp và hiệu quả nhất cho bệnh nhân.

Với bất kỳ một dấu hiệu nghi ngờ bệnh lý nào hoặc muốn được tư vấn kỹ hơn những vấn đề liên quan đến tình trạng thận ứ nước có thể liên hệ đến TTH Hospital. Mọi vấn đề của bạn, chuyên gia tại các hệ thống TTH sẽ nhanh chóng đáp ứng bất kể khi nào.