Tiền mãn kinh là khoảng thời gian cơ thể bạn bắt đầu bước vào giai đoạn mãn kinh tự nhiên, đánh dấu sự kết thúc của thời gian sinh sản. Trước giai đoạn này sẽ có các dấu hiệu và triệu chứng để chị em nhận diện. Vậy nguyên nhân, triệu chứng của tiền mãn kinh là gì? Làm thế nào để nhận diện? Hiểu được điều đó, TTH Hospital sẽ chỉ ra dấu hiệu và triệu chứng tiền mãn kinh để chị em cùng hiểu và có thể nhận diện. 

1. Tiền mãn kinh là gì?

Tiền mãn kinh là giai đoạn xảy ra trước thời kỳ mãn kinh. Người ta còn gọi đây là giai đoạn chuyển tiếp mãn kinh. Tùy theo cơ địa mỗi người, thời kỳ này có thể diễn ra vào các lứa tuổi khác nhau. Đồng thời, mỗi người cũng sẽ có những triệu chứng không giống nhau.

Thời kỳ mãn kinh thường rơi vào độ tuổi 45 – 55, đánh dấu sự kết thúc quá trình sinh sản ở người phụ nữ. Nói cách khác, khi nào bạn ngừng có kinh nguyệt, đó là lúc bạn chính thức mãn kinh.

Tiền mãn kinh là giai đoạn xảy ra trước thời kỳ mãn kinh.

2. Nguyên nhân gây rối loạn tiền mãn kinh

Tiền mãn kinh và mãn kinh là hai giai đoạn xảy đến một cách tự nhiên trong cuộc đời người phụ nữ. Những triệu chứng mà nó gây ra, tuy khó chịu nhưng hoàn toàn bình thường và sẽ tự biến mất mà không phải can thiệp bằng thuốc.

Tuy nhiên, không ít trường hợp xảy ra không theo quỹ đạo, tức là đến sớm hơn (trước 35 tuổi) hoặc muộn hơn (sau 50 tuổi), đồng thời mang theo rất nhiều triệu chứng bất tiện, ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe và công việc của các chị em. Đó chính là tình trạng rối loạn tiền mãn kinh, cần được can thiệp kịp thời để mọi thứ quay trở về đúng “quỹ đạo”.

Sự suy giảm hệ trục Não bộ – Tuyến yên – Buồng trứng dẫn đến thay đổi bộ 3 nội tiết tố Estrogen, Progesterone, Testosterone trong cơ thể là nguyên nhân chính gây nên hiện tượng rối loạn tiền mãn kinh ở phụ nữ. Độ tuổi càng cao, quá trình sụt giảm càng diễn ra mạnh mẽ và nhanh chóng, dẫn đến những rối loạn của thời kỳ này.

Tuy nhiên, một số người có thể bước vào thời kỳ mãn kinh sớm hơn bình thường do:

• Có mẹ hoặc chị gái cũng bị mãn kinh sớm
• Suy buồng trứng sớm
• Đã cắt bỏ tử cung hoặc toàn bộ buồng trứng
• Trải qua hóa trị và xạ trị trong quá trình điều trị ung thư
• Mắc một số chứng bệnh như rối loạn chuyển hóa, rối loạn hệ miễn dịch… 
• Hút thuốc lá nhiều năm vì thuốc lá là yếu tố nguy hại làm giảm nồng độ nội tiết tố nữ trong cơ thể.

Nội tiết tố thay đổi là nguyên nhân chính gây nên hiện tượng rối loạn tiền mãn kinh ở phụ nữ

3. Dấu hiệu nhận biết tiền mãn kinh

Một trong những khó chịu mà chị em nhận thấy trong giai đoạn tiền mãn kinh là rối loạn kinh nguyệt với với biểu hiện như sau:

- Kỳ kinh có thể đến sớm hoặc muộn

- Số ngày hành kinh có thể ngắn hoặc dài

- Lượng máu kinh có thể ra nhiều hoặc ra nhỏ giọt. Nhiều chị em có máu kinh ra nhiều gây thấm qua miếng băng vệ sinh hoặc ra ít đến mức không cần dùng đến băng vệ sinh.

- Chu kỳ sẽ trở nên thưa hơn: Cụ thể thay vì bình thường có kinh 28 ngày một lần thì kỳ kinh của chị em ở giai đoạn này có thể 2 tháng hoặc hơn 3 tháng mới thấy kinh

- Mất kinh trong thời gian dài.

Ngoài ra, trong giai đoạn tiền mãn kinh, chị em có thể gặp phải một số triệu chứng khác như: Hay bốc hỏa, đổ nhiều mồ hôi, mất ngủ và khó ngủ, tâm trạng thay đổi thất thường, dễ nổi giận vô cớ, đau đầu, chóng mặt, làn da sạm đen,...

4. Rối loạn kinh nguyệt tiền mãn kinh có nguy hiểm không?

Theo chuyên gia, rối loạn kinh nguyệt thời kỳ tiền mãn kinh là tình trạng phổ biến và không đáng lo ngại. Tuy nhiên trong một số trường hợp, triệu chứng này lại cảnh báo một số bệnh lý như: U xơ tử cung, Viêm nội mạc tử cung, Ung thư tử cung, Hội chứng buồng trứng đa nang,...

Nếu như xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng dưới đây, người bệnh cần đến bệnh viện thăm khám và được lên phác đồ điều trị:

• Chảy máu nhiều bất thường đối với bạn hoặc bạn ngâm qua một hoặc nhiều miếng đệm hoặc băng vệ sinh trong một giờ
• Bạn có kinh thường xuyên hơn ba tuần một lần
• Kỳ kinh của bạn kéo dài hơn bình thường
• Bạn chảy máu khi quan hệ tình dục hoặc giữa các kỳ kinh
• Bạn đã ngưng hành kinh trong 12 tháng liên tục (mãn kinh) và hiện đang bị ra máu trở lại
• Rất đau ở vùng bụng, xương chậu khi có kinh

Rối loạn kinh nguyệt thời kỳ tiền mãn kinh là tình trạng phổ biến và không đáng lo ngại

5. Điều trị triệu chứng rối loạn tiền mãn kinh bằng cách nào?

Có người trải qua thời kỳ tiền mãn kinh rất nhẹ nhàng nhưng một số người không thể chịu đựng được hàng loạt triệu chứng của rối loạn tiền mãn kinh. Theo bác sĩ chuyên môn, tùy từng trường hợp mà bác sĩ có chỉ định điều trị bằng thuốc, liệu pháp bổ sung nội tiết tố… nhưng đa phần phụ nữ có thể khắc phục những rắc rối của giai đoạn này bằng những giải pháp đơn giản:

5.1. Về chế độ ăn uống

Nên tăng cường chất đạm, axit béo omega-3, chất xơ và canxi trong thực đơn hàng ngày. Cụ thể:

- Chất đạm

Ở tuổi tiền mãn kinh, khối lượng cơ bắt đầu sụt giảm. Vì thế, bạn cần tăng lượng protein trong khẩu phần ăn vì protein hỗ trợ duy trì khối lượng cơ. Ngoài ra, protein còn giúp điều chỉnh cảm giác thèm ăn và lượng đường trong máu, cũng như cân bằng lượng hormone trong cơ thể bạn. Thịt nạc, thịt gia cầm, cá, trứng, các loại đậu… là nguồn protein tốt. 

- Axit béo omega-3

Axit béo omega-3 có liên quan đến việc giảm viêm, cải thiện tâm trạng và phòng ngừa chứng trầm cảm. Do vậy, người phụ nữ rất cần bổ sung các loại cá béo (cá ngừ, cá thu, cá trích…) trong chế độ ăn. Viên uống dầu cá cũng là lựa chọn tốt nếu lượng cá béo bạn cung cấp chưa đủ.

- Chất xơ

Chất xơ (có trong các loại rau, củ, quả, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu…) giúp bạn cảm thấy no lâu hơn, từ đó hạn chế cảm giác thèm ăn và duy trì cân nặng. Điều này đặc biệt hữu ích đối với phụ nữ tiền mãn kinh – những người dễ bị tăng cân do tốc độ trao đổi chất chậm lại.

Chẳng những vậy, chất xơ còn được chứng minh giúp làm giảm nguy cơ mắc một số bệnh lão hóa bao gồm bệnh tim, đột quỵ và ung thư.

- Canxi

Khi nguy cơ loãng xương tăng lên, bạn cần tăng lượng canxi lên 1.200mg/ngày. Vitamin D cũng rất quan trọng vì giúp cơ thể hấp thụ canxi tối đa. Bạn hãy làm bạn với sữa không đường tách béo, các loại đậu, động vật có vỏ, trứng… vì đây là nguồn canxi dồi dào.

Bên cạnh những thực phẩm nên ăn, có một số thực phẩm bạn cần hạn chế hoặc kiêng tuyệt đối khi bước vào thời kỳ tiền mãn kinh, đó là:

• Thực phẩm giàu chất béo bão hòa: mỡ động vật, các chế phẩm từ sữa như bơ, phô mai…
• Thực phẩm chứa carbohydrate tinh chế cao: bánh mì trắng, mì, bánh ngọt, kẹo, kem…
• Thức uống chứa caffein 

5.2. Về chế độ sinh hoạt

Lối sinh hoạt khoa học sẽ giúp bạn đẩy lùi các triệu chứng rối loạn tiền mãn kinh. Cụ thể:

• Tập thể dục hàng ngày
• Ngừng hút thuốc lá
• Hạn chế uống rượu bia
• Cố gắng tạo cho mình giấc ngủ ngon và ngủ đủ 7 – 8 giờ/ngày
• Duy trì cân nặng ổn định với chỉ số BMI trong giới hạn bình thường
• Duy trì chế độ tập luyện

Duy trì ăn uống lành mạnh và tập luyện giúp bạn thoải mái, dễ chịu trong giai đoạn tiền mãn kinh

5.3. Sử dụng thuốc

Trong trường hợp các triệu chứng rối loạn tiền mãn kinh của bạn trở nên nghiêm trọng, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống, bác sĩ sẽ dùng đến một số loại hormon thay thế (bổ sung Estrogen và Progesterone); điều trị nội tiết (bao gồm điều trị estrogen toàn thân hoặc khu trú, liệu pháp nội tiết estrogen và progesterone kết hợp, điều trị estrogen có kèm hay không kèm với progesterone…).

Tuy nhiên, việc uống loại thuốc nào, liều lượng bao nhiêu, điều trị trong thời gian bao lâu… cần được bác sĩ cân nhắc kỹ lưỡng nhằm tránh những rủi ro xảy đến cho sức khỏe. Do đó, chị em không nên tự ý uống thuốc mà cần đến cơ sở y tế uy tín, có chuyên khoa phụ sản để được kiểm tra sức khỏe và được bác sĩ chỉ định dùng thuốc đúng cách.

Hy vọng với những thông tin trên đã giúp chị em hiểu rõ hơn về tình trạng rối loạn kinh nguyệt thời kỳ tiền mãn kinh. Từ đó, phụ nữ có thể trải qua giai đoạn này một cách dễ chịu, thoải mái.