Ngộ độc thực phẩm: Dấu hiệu, cách nhận biết và sơ cứu khi bị ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm là một tình trạng khá phổ biến, có thể gặp ở mọi độ tuổi. Tuy vào tác nhân gây ngộ độc và mức độ tiêu thụ các thực phẩm có nguy cơ mà biểu hiện bệnh mức độ nặng nhẹ khác nhau. Vậy triệu chứng ngộ độc thực phẩm nhẹ như thế nào?

Mời bạn cùng tìm hiểu qua những thông tin mà TTH Hospital tổng hợp được trong bài viết này!

1. Ngộ độc thực phẩm là gì?

Ngộ độc thực phẩm là tình trạng xảy ra sau khi ăn hay uống phải thực phẩm bị nhiễm khuẩn, nhiễm độc hoặc có chứa chất gây ra ngộ độc, thức ăn bị ôi thiu...

Thông thường các triệu chứng ngộ độc thực phẩm cấp tính có thể xuất hiện sau từ vài phút, vài giờ hoặc vài ngày sau khi ăn những thực phẩm bị nhiễm khuẩn, có chứa độc tố hay hoá chất độc hại.

Tùy từng mức độ ngộ độc mà những ảnh hưởng và biểu hiện bệnh khác nhau. Với trường hợp nặng các triệu chứng thường rầm rộ, xuất hiện nhanh và rất nặng, có nguy cơ gây tử vong nếu không điều trị kịp thời. Còn với trường hợp ngộ độc thực phẩm nhẹ thì các biểu hiện chủ yếu trên đường tiêu hoá và gây mệt mỏi cho người bệnh.

2. Dấu hiệu và cách nhận biết bị ngộ độc thực phẩm

Dấu hiệu trúng thực hay triệu chứng ngộ độc thực phẩm là bao gồm những biểu hiện nào? Theo các chuyên gia, những dấu hiệu và triệu chứng ngộ độc thực phẩm hay dấu hiệu trúng thực thường gặp bao gồm:

  • Ói mửa, buồn nôn
  • Đau bụng
  • Đi tiêu phân lỏng hoặc có lẫn máu
  • Sốt
  • Mệt mỏi và thiếu năng lượng
  • Chán ăn
  • Đau cơ
  • Ớn lạnh…

Các dấu hiệu và triệu chứng ngộ độc thực phẩm có thể bắt đầu diễn ra trong vòng vài giờ sau khi ăn thực phẩm bị ô nhiễm hoặc cũng có thể khởi phát sau vài ngày hoặc thậm chí vài tuần sau đó. Bệnh do ngộ độc thực phẩm thường kéo dài từ vài giờ đến vài ngày.

Bạn có thể gặp các triệu chứng khác không được đề cập. Nếu bạn có bất kỳ biểu hiện bất thường, khó chịu nào sau khi ăn uống, hãy đến gặp bác sĩ để được thăm khám.

3. Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm là gì?

Bạn có thể bị ngộ độc nếu ăn phải thức ăn hoặc nước uống nhiễm độc tố, thường đến từ:

  • Bản chất nguồn gốc thực phẩm chứa sẵn độc tố
  • Thực phẩm nhiễm khuẩn (vi khuẩn, ký sinh trùng, virus, nấm mốc) hoặc hóa chất
  • Nấm mốc phát triển từ thức ăn để lâu bị ôi thiu
  • Ngoài ra, trong quá trình sản xuất và chế biến, thực phẩm cũng có nguy cơ bị nhiễm khuẩn bất cứ lúc nào, ví dụ như khi trồng trọt, thu hoạch, bảo quản, vận chuyển hoặc chế biến.

4. Cách sơ cứu ngộ độc thực phẩm

Sơ cứu khi bị ngộ độc thực phẩm là điều rất cần thiết để giúp giảm nguy cơ bệnh diễn biến nặng, các biện pháp sơ cứu khi nhận thấy người bệnh bị ngộ độc thực phẩm bao gồm:

- Gây nôn: 

Trong trường hợp nếu người bệnh không có biểu hiện nôn thì cần tiến hành gây nôn để hạn chế độc tố vào cơ thể. Biện pháp sơ cứu đầu tiên nên làm chính là kích thích để người bị ngộ độc nôn thức ăn trong dạ dày ra ngoài. Có thể dùng tay đã rửa sạch để đặt vào lưỡi của người bệnh nhằm kích thích gây nôn, người bệnh nôn được càng nhiều thức ăn trong dạ dày thì càng tốt. Khi tiến hành gây nôn, đặc biệt là trẻ em cần để người bệnh nằm nghiêng, kê hơi cao phần đầu để chất thải nôn ra không bị trào ngược vào phổi và không gây ra sặc cho người bệnh. Với người bị ngộ độc thực phẩm nặng đã bị hôn mê thì không nên kích thích gây nôn vì sẽ dễ gây sặc, ngạt thở nguy hiểm tới tính mạng.

- Uống nhiều nước: 

Sau khi người bệnh nôn và bị tiêu chảy thì cơ thể sẽ bị mất nước và điện giải. Cho nên, cần tiến hành bù nước và điện giải cho người bệnh bằng cách cho uống nhiều nước lọc, nên uống nước oresol hoặc uống nước gạo rang để bù điện cho người bệnh. Nhưng để dùng oresol một cách an toàn người bệnh cần lưu ý:

  • Luôn đọc kỹ hướng dẫn cách dùng, cách pha đúng tỷ lệ. Bởi nếu pha đúng tỷ lệ mới đạt nồng độ thẩm thấu phù hợp, pha quá ít nước khiến cho người bệnh dễ bị mất nước hơn hay nhiều nước hơn bình thường cũng cũng sẽ nguy hiểm, thậm chí tử vong.
  • Chỉ sử dụng dung dịch oresol pha trong 24 giờ, bảo quản kĩ tránh nhiễm bẩn. Bởi vì dung dịch đã pha có thể bị nhiễm khuẩn nếu để quá lâu và gây nguy hiểm cho người bệnh.
  • Không chia nhỏ một gói oresol rồi pha nhiều lần vì rất có thể các thành phần không đồng nhất và dễ gây sai thể tích khi pha.
  • Khi bị tiêu chảy nên tránh các loại oresol có hương vị, nhất là vị cam bởi nó có thể kích thích làm tăng nặng tình trạng đi ngoài.
  • Không đun sôi dung dịch oresol đã pha vì khi đó sẽ làm mất tác dụng của thuốc, bay hơi và làm tăng độ thẩm thấu tương tự như khi pha với ít nước.
  • Không pha với nước khoáng vì những thành phần khoáng sẽ làm sai lệch nồng độ, chỉ nên pha oresol với nước đun sôi để nguội.
  • Khi nhiều người cùng bị ngộ độc, không cho các người bệnh uống chung vì điều đó có thể làm tăng tình trạng nhiễm độc của những người bị nhẹ.

Nên gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh tới cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị phù hợp. Đặc biệt, những trường hợp ngộ độc thực phẩm là trẻ nhỏ thì nguy cơ bị nặng sẽ cao hơn người lớn. Hoặc trong các trường hợp người bệnh xuất hiện biểu hiện rầm rộ, triệu chứng nặng như sốt cao, li bì, hôn mê, tiêu chảy nhiều lần...thì cần ngay lập tức tới cơ sở ý tế gần nhất để được điều trị. Chú ý không nên cho nước bệnh uống thuốc cầm tiêu chảy, vì đây là một phản ứng giúp đào thải độc tố. Chỉ nên chú trọng bù nước, ăn uống nhẹ loãng dễ tiêu, bổ sung vitamin khoáng chất đầy đủ.

Ngộ độc thực phẩm dù mức độ nhẹ nhưng cũng có thể ảnh hưởng tới sức khỏe người bệnh. Cho nên, điều quan trọng nhất đó là cần chú ý các biện pháp phòng bệnh hợp lý như ăn chín uống sôi, rửa tay sạch sau khi đi vệ sinh và trước khi ăn, tránh những thực phẩm ôi thiu, thực phẩm chứa chất bảo quản hay thực phẩm chế biến sẵn…

5. Người bị ngộ độc thực phẩm nên ăn gì?

Khi sau khi nôn hết thức ăn, dạ dày và ruột sẽ rất yếu. Vì vậy, người bệnh phải chú ý dùng các loại thực phẩm không gây khó chịu. Nếu vẫn chưa biết bị ngộ độc thực phẩm nên ăn gì, bạn có thể tham khảo một số gợi ý dưới đây:

  • Các loại thức ăn nhẹ và dễ tiêu hóa: Những món ăn dễ tiêu hóa sẽ giúp giảm bớt gánh nặng cho ruột và dạ dày. Một số món ăn dễ tiêu hóa phổ biến gồm bột yến mạch, khoai tây nghiền nấu chín, các loại trái cây mềm…
  • Nước: Khi bị ngộ độc thực phẩm, bạn thường bị nôn và tiêu chảy. Do đó, cơ thể mất nước rất nhiều, từ đó mất cân bằng điện giải. Vì vậy, việc bổ sung nước sau khi ngộ độc thức ăn là rất quan trọng. Bên cạnh nước, bạn cũng có thể uống oresol để bù chất điện giải cho cơ thể.
  • Thực phẩm chứa lợi khuẩn cho hệ tiêu hóa: Việc bổ sung các vi khuẩn có lợi cho đường ruột sau khi bị ngộ độc thức ăn sẽ giúp cân bằng lại hệ vi sinh trong ruột. Yogurt chính là thực phẩm chứa nhiều vi khuẩn có lợi nhất.

Trên đây là những thông tin cần thiết để bạn khi bị ngộ độc thực phẩm sẽ dễ dàng nhận biết và chữa kịp thời để đảm bảo sức khỏe. Để đặt lịch khám tại TTH Hospital quý khách vui lòng bấm số Hotline hoặc đặt lịch trực tiếp.

 

Bệnh Lý Thường Gặp